Kỳ chuyển nhượng: con số trên bảng tin và dòng tiền thật phía sau

Đêm cuối cùng của kỳ chuyển nhượng mùa đông, tôi ngồi trước màn hình ở Hải Phòng, đợi một bản tin. Đồng hồ đếm ngược trên các trang thể thao chạy từng giây một. Một câu lạc bộ châu Âu thông báo chiêu mộ thành công một tiền vệ, và mức phí được truyền thông gọi gọn trong bốn chữ: sáu mươi triệu euro. Con số ấy ngay lập tức chạy khắp các dòng trạng thái, được chia sẻ, được tranh cãi, được dùng làm thước đo cho tham vọng của cả một đội bóng. Đến bốn giờ sáng, khi những dòng tin đầu tiên đã nguội, tôi mới tìm thấy hồ sơ về cấu trúc thương vụ: mười lăm triệu trả ngay, ba mươi lăm triệu trả góp trong ba năm, mười triệu là khoản biến phí phụ thuộc thành tích, và hai mươi phần trăm giá trị bán lại tương lai vẫn thuộc về câu lạc bộ cũ. Con số sáu mươi triệu không sai. Nó chỉ đơn giản là phần nổi của một tảng băng mà rất ít người chịu lặn xuống nhìn. Có những dữ liệu không cần lớn tiếng, chỉ cần ai đó đủ kiên nhẫn để đọc. Bối cảnh: mùa lễ hội của những con số và cái bẫy của dòng tít Kỳ chuyển nhượng là một mùa lễ hội của những con số. Mỗi khi cửa sổ chuyển nhượng mở ra, các trang thể thao lại đua nhau đưa ra những bản danh sách dài, những mức phí kỷ lục, những thương vụ được gọi là bom tấn. Người hâm mộ đọc tin như đọc bảng điểm, và họ có lý do để làm vậy. Nếu không có con số, thì lấy gì để so sánh tham vọng giữa một đội bóng nhỏ vừa lên hạng và một gã khổng lồ đang khát danh hiệu? Nếu không có mức phí, thì lấy gì để đo mức độ nghiêm túc của một thương vụ? Tôi hiểu cái logic đó. Nhưng cái logic đó chỉ nói được một nửa câu chuyện. Nửa còn lại nằm ở những tài liệu mà không ai đăng lên trang nhất: cấu trúc thanh toán, điều khoản bán lại, quyền hình ảnh, thuế cư trú, và những tài khoản mà đồng tiền chảy qua trước khi nó thành tiền lương. Để hiểu vì sao phí chuyển nhượng trở thành một thứ ngôn ngữ hấp dẫn đến vậy, cần nhớ lại một cột mốc. Ngày 15 tháng 12 năm 2026, Tòa án Công lý châu Âu ra phán quyết trong vụ Bosman. Trước đó, một cầu thủ hết hợp đồng vẫn bị câu lạc bộ cũ ràng buộc và câu lạc bộ muốn mua phải trả tiền cho đội bóng cũ. Sau phán quyết Bosman, cầu thủ hết hạn hợp đồng được tự do chuyển nhượng. Đó là một cuộc cách mạng về quyền lực. Nhưng nó cũng vô tình tạo ra một thị trường mới: thị trường của những cầu thủ còn hợp đồng, nơi giá trị được đẩy lên bởi số năm còn lại và bởi sự khan hiếm. Ba mươi năm sau Bosman, chúng ta có một hệ sinh thái kỳ lạ. Phí chuyển nhượng không còn phản ánh đơn thuần năng lực chuyên môn. Nó phản ánh tuổi tác, thời hạn hợp đồng, tiềm năng thương mại, thị trường bản quyền truyền hình, và cả kỳ vọng của cổ đông. Khi một câu lạc bộ trả một trăm triệu euro cho một cầu thủ hai mươi mốt tuổi, họ không mua một cầu thủ. Họ mua một tài sản có khả năng sinh lời trong mười năm tới, một gương mặt cho chiến dịch quảng cáo, và một niềm tin rằng giá trị đó sẽ chỉ tăng. Vấn đề nằm ở chỗ: niềm tin đó đôi khi đúng, và đôi khi là một quả bóng vỡ. Trong suốt những năm theo dõi các bản tin chuyển nhượng, tôi nhận ra một quy luật bất thành văn. Những thương vụ được nói đến nhiều nhất thường là những thương vụ có cấu trúc đơn giản nhất. Còn những thương vụ phức tạp nhất, những thương vụ mà thực sự quyết định vận mệnh của một đội bóng, lại thường đi qua một cách lặng lẽ, chỉ được ghi nhận bằng một dòng ngắn ngủi trên trang chủ câu lạc bộ. Người ta nhìn vào bảng xếp hạng, tôi nhìn vào những gì bảng xếp hạng che đi. Con số không nói dối, nhưng cấu trúc mới nói thật Hãy lấy một ví dụ đơn giản để thấy vì sao mức phí công bố khác xa cái mà câu lạc bộ thực sự nhận về. Giả sử câu lạc bộ A bán một cầu thủ với mức phí được công bố là năm mươi triệu euro. Trước khi con số này được ghi vào sổ sách, có ít nhất bốn lớp cắt. Lớp thứ nhất là phí cho người đại diện. Theo các quy định từng được FIFA cố gắng áp đặt trong Bộ quy chế về người đại diện bóng đá có hiệu lực từ năm 2026, mức trần hoa hồng cho người đại diện trong một thương vụ chuyển nhượng được đề xuất giới hạn ở mức mười phần trăm. Nhưng đó là trần trên giấy, và trên giấy thì mọi thứ đều đẹp. Thực tế, nhiều thương vụ có hai, ba bên đại diện tham gia, và mỗi bên đều có phần của mình. Lớp thứ hai là điều khoản bán lại. Rất nhiều câu lạc bộ nhỏ khi bán một cầu thủ trẻ đã chèn vào hợp đồng một điều khoản cho phép họ nhận một phần trăm nhất định trong mỗi lần cầu thủ đó được bán tiếp. Một điều khoản mười phần trăm nghe có vẻ nhỏ, nhưng khi cầu thủ đó được bán lần thứ hai với giá một trăm triệu euro, thì con số không còn nhỏ nữa. Đây là một trong những công cụ tài chính thông minh nhất trong bóng đá hiện đại, và nó thường bị truyền thông bỏ qua hoàn toàn. Lớp thứ ba là thuế. Mỗi quốc gia có cách đánh thuế khác nhau với thu nhập của cầu thủ và với lợi nhuận của câu lạc bộ. Một thương vụ có thể được cấu trúc để phần lớn tiền chảy qua một quốc gia có mức thuế thấp, trong khi phần còn lại được ghi nhận ở một nơi khác. Cầu thủ không chỉ là người chơi bóng, họ là một chủ thể thuế di động. Lớp thứ tư, và đây là lớp ít được nói đến nhất, là thời điểm. Tiền trả góp trong ba năm có giá trị thực khác với tiền trả ngay một lần. Trong một thị trường mà lãi suất biến động, một khoản năm mươi triệu trả trong ba năm không còn đúng là năm mươi triệu. Nó là một khoản nhỏ hơn, được điều chỉnh bởi giá trị thời gian của dòng tiền. Cộng bốn lớp này lại, câu lạc bộ A có thể nhận về ba mươi lăm triệu trong tay, và phần còn lại đi theo những con đường mà không ai đăng lên trang nhất. Đây là lý do vì sao tôi luôn giữ một thói quen kỳ quặc: mỗi khi đọc một bản tin chuyển nhượng, tôi ghi con số công bố vào một cột, và cố tìm những con số khác vào cột bên cạnh. Chín lần trên mười, tôi không tìm được đủ dữ liệu. Nhưng một lần còn lại luôn khiến tôi hiểu thêm một điều gì đó về cách bóng đá vận hành. Con người thành tài sản: mô hình kinh doanh cầu thủ Có một từ mà người hâm mộ ít dùng nhưng giới điều hành câu lạc bộ dùng mỗi ngày: player trading, tức kinh doanh cầu thủ. Với nhiều câu lạc bộ, đặc biệt là những đội bóng ở những giải đấu không phải giàu nhất châu Âu, mua và bán cầu thủ không phải là hoạt động phụ. Nó là nguồn thu chính. Những cái tên như Porto, Benfica, Sporting ở Bồ Đào Nha, hay Ajax ở Hà Lan, hay Salzburg ở Áo, hay Shakhtar Donetsk ở Ukraine, đã xây dựng cả một mô hình kinh doanh quanh việc phát hiện tài năng trẻ ở Nam Mỹ, châu Phi hay Đông Âu, nuôi dưỡng họ, cho họ sân chơi, rồi bán lại với giá gấp nhiều lần. Mô hình này vận hành như một quỹ đầu tư. Họ mua ở dưới giá trị, phát triển tài sản, và bán ở đỉnh. Họ chấp nhận rủi ro chấn thương, rủi ro thích nghi, và rủi ro thị trường. Đổi lại, một thương vụ thành công có thể nuôi cả câu lạc bộ trong nhiều năm. Nhưng để mô hình này hoạt động, cần một hệ thống hạ tầng mà người ngoài ít thấy: mạng lưới tuyển trạch viên khắp thế giới, các thỏa thuận hợp tác với những câu lạc bộ nhỏ hơn, một bộ phận pháp lý và tài chính đủ mạnh để soạn thảo những hợp đồng nhiều tầng, và một ban lãnh đạo hiểu rằng kiên nhẫn quan trọng hơn hào quang. Tôi từng đọc một phân tích về cách một câu lạc bộ tầm trung ở châu Âu cấu trúc các thương vụ của mình. Họ không bao giờ mua một cầu thủ mà không có kèm theo một điều khoản cho phép họ kiểm soát một phần quyền bán lại. Họ không bao giờ trả hết tiền ngay khi có thể trả góp. Và họ không bao giờ bán một cầu thủ mà không giữ lại một quyền lợi nào đó trong tương lai. Đó là tư duy của một nhà đầu tư, không phải của một cổ động viên. Và nó giải thích vì sao một số câu lạc bộ cứ mãi ở giữa bảng xếp hạng nhưng không bao giờ vỡ nợ, trong khi một số câu lạc bộ khác cứ mãi đua danh hiệu nhưng lại chết chìm trong khoản nợ. Có một khái niệm trong luật thuế quốc tế gọi là chênh lệch giá vốn, tức phần lãi thu được khi bán một tài sản với giá cao hơn giá mua. Trong bóng đá, mỗi cầu thủ trẻ được mua về với giá vài triệu và bán đi với giá vài chục triệu là một khoản chênh lệch giá vốn bằng xương bằng thịt. Nó cũng là lý do vì sao nhiều câu lạc bộ quan tâm đến việc cầu thủ đó được bán ở đâu, qua quốc gia nào, và dưới hình thức pháp lý nào. Điều này dẫn chúng ta đến phần khó nhìn thấy nhất của câu chuyện. Thuế, cư trú và những tài khoản người hâm mộ không nhìn thấy Mỗi khi một cầu thủ chuyển từ nước này sang nước khác, có một câu hỏi mà truyền thông gần như không bao giờ đặt ra: tiền của anh ấy nằm ở đâu, và nó được giữ trong loại tài khoản nào. Cầu thủ quốc tế là những người sống qua biên giới. Trong một mùa giải, họ có thể nhận lương ở một quốc gia, nhận tiền quảng cáo ở một quốc gia khác, và nhận tiền bản quyền hình ảnh từ một công ty đặt ở quốc gia thứ ba. Mỗi dòng tiền đó đi kèm một nghĩa vụ thuế khác nhau. Nhiều nền tài chính trên thế giới có những loại tài khoản riêng cho người không cư trú, cho phép họ giữ ngoại tệ và hưởng những ưu đãi nhất định về thuế và chuyển khoản. Mục đích ban đầu của những loại tài khoản này là để thu hút dòng vốn nước ngoài. Nhưng trong thực tế, chúng trở thành một phần của cấu trúc tài chính mà bất kỳ cầu thủ quốc tế nào cũng phải đi qua. Hãy tưởng tượng một cầu thủ Brazil chuyển đến chơi ở châu Âu. Lương của anh ta có thể được trả vào một tài khoản ngoại tệ, trong khi tiền hình ảnh được trả vào một công ty do anh ta thành lập ở một quốc gia khác. Khi khoản tiền rời khỏi quốc gia nơi anh ta làm việc, một loại thuế khấu trừ tại nguồn có thể được áp dụng. Khi khoản tiền đến tay anh ta, nó lại có thể chịu một mức thuế khác. Đây là lý do vì sao các cố vấn tài chính của cầu thủ quan trọng không kém huấn luyện viên thể lực. Một cấu trúc sai có thể khiến một cầu thủ mất đi một phần đáng kể thu nhập trong suốt sự nghiệp. Một cấu trúc đúng có thể giúp anh ta giữ được nhiều hơn, và quan trọng hơn, hợp pháp. Trong bóng đá hiện đại, không có nhiều cầu thủ dám công khai chuyện này. Nhưng nếu bạn đọc những hồ sơ tòa án về các vụ tranh chấp thuế giữa cầu thủ và cơ quan thuế, bạn sẽ thấy một bức tranh hoàn toàn khác với những gì được trình bày trên truyền hình. Bạn sẽ thấy những hợp đồng dài hàng chục trang, những điều khoản được viết bằng ngôn ngữ pháp lý mà ngay cả luật sư cũng phải đọc lại nhiều lần, và những con số được di chuyển qua lại giữa các quốc gia như những quân cờ. Và điều đáng chú ý nhất: hầu hết người hâm mộ không hề biết những điều này đang diễn ra. Họ chỉ biết cầu thủ của mình ghi bàn, và mức lương của cầu thủ được đồn đoán trên các mặt báo. Người đại diện: lớp trung gian không thể thiếu và cũng không thể kiểm soát Không thể nói về dòng tiền trong bóng đá mà không nói về người đại diện. Người đại diện là lớp trung gian giữa cầu thủ và câu lạc bộ. Họ đàm phán hợp đồng, tìm kiếm cơ hội, xử lý hình ảnh, và đôi khi làm cả công việc của một cố vấn tâm lý. Trong nhiều thương vụ, vai trò của họ là không thể thay thế. Nhưng cũng chính lớp trung gian này là nơi phát sinh những khoản tiền khó kiểm soát nhất. Khi một thương vụ được công bố với mức phí năm mươi triệu, không ai biết chắc có bao nhiêu phần trăm trong đó chảy vào túi người đại diện, và bằng con đường nào. Năm 2026, FIFA ban hành Bộ quy chế về người đại diện nhằm giới hạn hoa hồng, yêu cầu công khai thông tin, và kiểm soát xung đột lợi ích. Mục tiêu là lành mạnh hóa một thị trường đã trở nên quá phức tạp. Nhưng như nhiều nỗ lực cải cách khác trong bóng đá, nó gặp phản ứng mạnh. Một số hiệp hội và người đại diện đưa vấn đề ra tòa, và các quy định bị đình trệ ở nhiều nơi. Câu chuyện này nhắc tôi nhớ đến một nguyên tắc cơ bản của kinh tế học: khi một thị trường có quá nhiều lớp trung gian, giá cuối cùng mà người tiêu dùng phải trả sẽ cao hơn giá trị thật của hàng hóa. Trong bóng đá, người tiêu dùng ở đây là câu lạc bộ và cổ động viên, những người cuối cùng phải trả giá vé cao hơn, áo đấu đắt hơn, và gói bản quyền truyền hình đắt hơn. Nhưng không nên vẽ ra một bức tranh quá đen tối. Người đại diện giỏi là người bảo vệ quyền lợi cho cầu thủ trong một thị trường mà cầu thủ thường là bên yếu thế về mặt thông tin. Không có họ, nhiều cầu thủ trẻ đã bị câu lạc bộ trả lương thấp trong những năm tháng đẹp nhất của sự nghiệp. Vấn đề nằm ở chỗ làm sao để phân biệt người làm nghề tử tế với kẻ trục lợi, và làm sao để hệ thống minh bạch hơn. Bóng đá Việt Nam trong dòng chảy tiền tệ Nhìn từ Hải Phòng, câu chuyện này có một phiên bản Việt Nam. Bóng đá Việt Nam chưa có một thị trường chuyển nhượng đủ lớn để sinh ra những thương vụ trăm triệu euro. Nhưng chúng ta đã có những cầu thủ ra nước ngoài thi đấu, và mỗi lần như vậy, một bộ câu hỏi tương tự lại xuất hiện. Nguyễn Quang Hải sang Pháp chơi cho Pau FC. Nguyễn Công Phượng từng thử sức ở Nhật Bản và Hàn Quốc. Đoàn Văn Hậu có một khoảng thời gian ngắn ở Hà Lan. Điều tôi quan tâm ở những thương vụ này không phải là việc cầu thủ có đá chính hay không. Điều tôi quan tâm là cách hợp đồng được cấu trúc, và những gì cầu thủ và câu lạc bộ Việt Nam học được từ đó. Khi một cầu thủ Việt Nam ra nước ngoài, câu hỏi đầu tiên của câu lạc bộ chủ quản thường là: chúng tôi được gì. Một khoản phí cho mượn, một điều khoản bán lại, một phần trăm trong tương lai. Những điều này ít khi được công bố đầy đủ, và đó là một phần lý do vì sao người hâm mộ thường có cảm giác thiếu minh bạch. Nhưng có một điều đang thay đổi. Các câu lạc bộ Việt Nam bắt đầu hiểu rằng một cầu thủ ra nước ngoài không chỉ là một khoản đầu tư chuyên môn, mà còn là một tài sản có thể sinh lời. Nếu cầu thủ thành công, giá trị của anh ta tăng lên, và câu lạc bộ chủ quản có thể hưởng lợi từ một điều khoản bán lại được đàm phán kỹ càng từ đầu. Nếu cầu thủ không thành công, đó là một bài học về giá trị thời gian và rủi ro. Trong nước, một vấn đề khác lại nổi lên. V.League có những câu lạc bộ sống bằng ngân sách tài trợ, không bằng doanh thu tự thân. Điều đó có nghĩa là họ ít có động lực để đầu tư vào mô hình kinh doanh cầu thủ. Mua một cầu thủ trẻ, nuôi dưỡng anh ta ba năm, rồi bán lại — đó là một hành trình dài mà kết quả không chắc chắn. Nhiều câu lạc bộ thích mua một cầu thủ đã thành danh để có kết quả ngay. Sự khác biệt này giải thích vì sao bóng đá Việt Nam thường đào tạo ra những cầu thủ tốt nhưng lại không tạo ra nhiều giá trị kinh tế từ họ. Chúng ta có những tài năng, nhưng chúng ta chưa xây dựng được một hệ thống để những tài năng đó sinh lời cho chính họ, cho câu lạc bộ, và cho nền bóng đá. Đó là một vấn đề cấu trúc, chứ không phải một vấn đề của riêng ai. Và những bài học từ những thị trường chuyển nhượng lâu đời hơn có thể ít nhiều giúp ích. Góc nhìn phản trực giác Đến đây, tôi muốn nói một điều mà nhiều người trong nghề sẽ không thích nghe. Cách chúng ta đọc tin chuyển nhượng đang bị đảo ngược. Chúng ta đọc mức phí trước, rồi mới tìm hiểu cầu thủ. Chúng ta coi con số công bố là sự thật, và coi phần còn lại là chi tiết. Nhưng trong bóng đá hiện đại, mức phí công bố thường là phần được thiết kế để gây chú ý, còn cấu trúc thật là phần được thiết kế để sinh lời. Nếu đọc ngược lại — tức là hiểu cấu trúc trước, rồi mới đánh giá mức phí — chúng ta sẽ thấy một bức tranh khác hẳn. Chúng ta sẽ thấy rằng nhiều thương vụ được quảng cáo là đắt đỏ thực ra rất hợp lý với câu lạc bộ bán. Chúng ta sẽ thấy rằng nhiều thương vụ được gọi là rẻ mạt lại tiềm ẩn những rủi ro khổng lồ. Và chúng ta sẽ thấy rằng trong nhiều trường hợp, câu lạc bộ mua không phải là người quyết định giá — thị trường tài chính mới là người quyết định giá. Một góc nhìn phản trực giác nữa: bóng đá không chỉ là một môn thể thao được tài trợ bởi kinh doanh. Bóng đá đã trở thành một loại tài sản được kinh doanh như một môn thể thao. Câu lạc bộ niêm yết trên sàn chứng khoán. Quyền truyền hình được bán như trái phiếu. Cầu thủ được định giá như cổ phiếu. Và những người hưởng lợi nhiều nhất không phải là người hâm mộ, mà là những người hiểu rõ hệ thống tài chính phía sau. Nổi loạn không nhất thiết là hét to; đôi khi là lặng lẽ sắp xếp lại các con số. Cái giá của việc không hiểu cấu trúc Có một câu chuyện tôi vẫn nghĩ đến mỗi mùa chuyển nhượng. Một câu lạc bộ nhỏ bán đi cầu thủ trẻ xuất sắc nhất của mình với một khoản tiền khiêm tốn, và không chèn vào hợp đồng một điều khoản bán lại. Ba năm sau, cầu thủ đó được bán lại với giá gấp hai mươi lần. Câu lạc bộ nhỏ kia nhìn con số và không thể làm gì. Họ không thiếu tài năng đào tạo. Họ thiếu kiến thức về cấu trúc hợp đồng. Đây là loại sai lầm mà tôi gọi là sai lầm im lặng. Nó không gây ra tiếng động. Nó không xuất hiện trên trang nhất. Nó không có tít. Nhưng nó làm hao mòn giá trị của một câu lạc bộ trong nhiều thập kỷ. Khiếm khuyết luôn là chất liệu tốt nhất. Những sai lầm im lặng dạy chúng ta nhiều hơn những chiến thắng ồn ào. Bóng đá với tư cách một thị trường tài chính Từ góc nhìn của một người viết thể thao, tôi thấy bóng đá đang chuyển mình thành một thị trường tài chính, và chuyển mình theo cách nhanh hơn những gì luật lệ và quy định có thể theo kịp. Một mặt, kinh doanh cầu thủ là một mô hình hợp pháp và thông minh. Các câu lạc bộ cần doanh thu để tồn tại, và việc phát triển tài năng rồi bán lại là một trong những cách lành mạnh nhất để tạo doanh thu. Không có gì sai khi một đội bóng kiếm tiền từ việc làm tốt công việc đào tạo của mình. Mặt khác, khi dòng tiền trở nên quá lớn và quá phức tạp, nó tạo ra không gian cho những sai lệch. Việc chuyển giá, tối ưu thuế, sở hữu chéo các đơn vị trung gian, những thỏa thuận ngầm trong đàm phán — tất cả những điều đó tồn tại không phải vì chúng đúng, mà vì chúng xảy ra ở những nơi mà hệ thống giám sát chưa đủ mạnh. Giải pháp lành mạnh không phải là ngăn cấm dòng tiền chảy. Giải pháp lành mạnh là minh bạch hóa dòng tiền, để người hâm mộ, câu lạc bộ nhỏ, và cả cầu thủ đều biết mình đang đứng ở đâu. Và điều đó chỉ đến khi có những người chịu bỏ thời gian đọc những con số mà không ai muốn đọc. Hai ngày ở Moscow đủ để hiểu rằng bóng đá không chỉ là ánh đèn sân khấu. Tôi nhớ lại những ngày ở Moscow và cả những đêm thức trắng sau đó. Khi tôi phát âm sai tên một cầu thủ, khi bài viết của tôi bị chỉ trích, khi tôi khóc trong khách sạn và tắt hết liên lạc — đó cũng là lúc tôi hiểu ra rằng không có phần nào của bóng đá là tầm thường. Một cái tên, một con số, một điều khoản hợp đồng, một tài khoản ngân hàng — tất cả đều có câu chuyện của nó. Và câu chuyện của những con số thường im lặng hơn câu chuyện của những bàn thắng. Thể thao đỉnh cao là nghệ thuật của sự lặp lại — và sự phá vỡ lặp lại. Suy nghĩ tiến bộ Kỳ chuyển nhượng sẽ tiếp tục mở ra mỗi năm. Sẽ tiếp tục có những con số chạy khắp màn hình. Sẽ tiếp tục có những người hâm mộ thức trắng đêm để chờ một chữ ký. Nhưng nếu mỗi lần đọc một bản tin, chúng ta tự hỏi thêm một câu — cấu trúc của thương vụ này như thế nào — thì chúng ta sẽ chậm rãi hiểu được một tầng sâu hơn của bóng đá. Tầng ấy không hào nhoáng, không có âm thanh, và không có gương mặt. Nhưng nó quyết định ai là người thực sự nắm quyền trong môn thể thao mà chúng ta yêu. Người ta nhìn vào bảng xếp hạng, tôi nhìn vào những gì bảng xếp hạng che đi. Và mỗi mùa chuyển nhượng, tôi lại tìm thêm được một điều gì đó để đọc — không phải để tranh cãi, mà để hiểu.